Freedom Tour

Reisbeschrijving

De Regenboognatie, de Wereld in één Land. Deze bijnamen van Zuid-Afrika geven al aan hoe enorm divers het land is, niet alleen qua natuur en landschappen, maar ook wat bevolkingsgroepen betreft. Toen de Nederlandse kolonisten in 1652 de VOC-nederzetting aan de Kaap de Goede Hoop stichtten, begon er een periode van kolonisatie en overheersing van volkeren die al duizenden jaren voor de komst van de Europeanen aan de zuidpunt van Afrika woonden. Met het einde van apartheid en de verkiezing van Nelson Mandela tot president in 1994 leek een einde te komen aan de onderdrukking en zouden alle Zuid-Afrikanen, ongeacht ras of huidskleur, eindelijk vrij zijn.

Tijdens deze reis maakt u kennis met de fascinerende geschiedenis van Zuid-Afrika, onder begeleiding van reisjournalist en Zuid-Afrikakenner Michiel van Dam, toeroperator Johan Kriek en lokale deskundigen. Zij nemen u mee naar tal van bekende, maar ook minder bekende plekken waar geschiedenis is geschreven. U hoort er verhalen over handelslieden en slaven, missionarissen en rebellen, trekboeren en Khoi-vrouwen, avonturiers en Xhosa-strijders. Daarnaast kunt u genieten van de indrukwekkende Afrikaanse natuur dankzij een wildsafari, waar u grote kans maakt de Big 5 te zien.

De reis begint in Johannesburg met een bezoek aan het apartheidsmuseum en het voormalige woonhuis van Nelson Mandela en zijn vrouw Winnie in Soweto.
De route loopt daarna langs het onafhankelijke koninkrijk Lesotho, waar de imposante Drakens- en Malutibergen de grens met Zuid-Afrika markeren. Daarna rijden we door het vlakkere en subtropische gebied van de provincie Kwazulu-Natal. In het voormalige thuisland Transkei komen we heel dichtbij Nelson Mandela, die hier geboren en begraven is.
Via de prachtige Tuinroute langs de kust rijden we naar oude buitenposten van de VOC zoals Swellendam en Stellenbosch. Daar verkennen we de wijnstreek met haar veelbezongen landschap en Kaaps-Hollandse huizen. Onderweg bezoeken we onder meer de missiepost Genadendal. De reis eindigt in Kaapstad, waar de Europese kolonisatie van Zuid-Afrika begon. Sporen daarvan komen we tegen op oude wijngoederen die door de VOC-gouverneurs werden aangelegd en in het oude kasteel met uitzicht op de Tafelberg en de Atlantische Oceaan.

Dag 01 Aankomst Johannesburg

 

Na aankomst in Johannesburg maken we kennis met elkaar in het nabij de luchthaven gelegen hotel.
OV Johannesburg.

 

Dag 02 Johannesburg – Pretoria

 

In Soweto bezoeken we het Apartheidsmuseum en het huis waar Nelson en Winnie Mandela woonden. Daarna bezoeken we het buiten Pretoria gelegen Freedom Park en het Voortrekkersmonument. Freedom Park verbeeldt sinds 2007 een symbolische genoegdoening voor vroegere conflicten in de geschiedenis van Zuid-Afrika, zodat vroegere mythes en vooroordelen die het cultureel erfgoed van Zuid-Afrika hebben vervormd kunnen worden weggenomen en vergeving en genezing mogelijk worden gemaakt. In zichtwijdte van Freedom Park staat Voortrekkersmonument, dat sinds 1949 de Grote Trek van blanke Afrikaners uit de verbritste Kaap naar het binnenland mythologiseert.

 

 

Dag 03 Pretoria – Witsieshoek

 

We rijden naar Witsieshoek Lodge, aan het einde van de weg vanaf Phuthaditjhaba, de hoofdstad van het voormalige thuisland QwaQwa. Witsieshoek Lodge ligt op de grens met het onafhankelijke land Lesotho en biedt een spectaculair uitzicht op de toppen van de Drakens- en Malutibergen.

 

 

Dag 04 Witsieshoek

 

 

Door wijze politiek en militaire strategie wist koning Mosheshe verschillende Sotho-stammen te verenigen in Basutholand, het huidige Lesotho. Zijn koninkrijk is nooit overwonnen door Zoeloes, Boeren of Britten. We bezoeken het Basotho Cultural Village voor een kennismaking met tradities en architectuur van de Sotho. Tijdens een wandeling leren we over de planten en kruiden die op/in de bergen groeien en die als medicijn, vergif of voedsel dienen. We proeven tijdens de lunch van traditionele Sotho-gerechten.\

 

 

Dag 05 Witsieshoek – Nottingham Road

 

Onderweg maken de imponerende pieken van de Drakensbergen langzaam maar zeker plaats voor de groene heuvels van de Midlands. Onze route volgt grofweg het spoor van de Voortrekkers die zich in de eerste helft van de negentiende eeuw aan het Britse gezag op de Kaap wilden onttrekken. Nottingham Road heeft een specifieke oud-Britse koloniale sfeer.
Het plaatsje is vernoemd naar het Britse Nottingham Regiment dat daar gestationeerd werd toen er in de negentiende eeuw problemen werden verwacht met de Basotho. In de omgeving boeren Britse kolonisten al generatieslang op familiegronden.

 

 

Dag 06 Nottingham Road- Matatiele

 

We bezoeken de Mandela Capture Site in Howick, de plaats waar Nelson Mandela, bijgenaamd de Zwarte Pimpernel, uiteindelijk werd gearresteerd door de politie van het apartheidsregime. Het museum toont op een ingrijpende manier de geschiedenis van de anti-apartheidsstrijd. Via het historische museum van Himeville rijden we naar onze volgende pleisterplaats Matatiele.

 

 

Dag 07 Matatiele – Mthatha

 

Kokstad is genoemd naar Adam Kok III, leider van een groepering Griekwa die uit Philippolis in een barre tocht dwars door de bergen van Lesotho hierheen trokken in een poging om hun vrijheid te bewaren. In het Kokstadmuseum maken we nader kennis met deze vergeten groepering in de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. De Griekwa noemden zichzelf trots Basters, nakomelingen van blanke kolonisten en inheemse vrouwen. De Griekwa waren christenen, droegen westerse kleren, reden paard en hadden vuurwapens. Ze werden voortdurend naar de steeds verder opschuivende koloniegrenzen gedwongen om hun vrijheid te bewaren en dienden daar ook als buffer tegen groeperingen die de Kaapkolonisten vijandig gezind waren. We overnachten tweemaal in Mthatha, de hoofdstad van het voormalige huisland Transkei, waar de Xhosa-stam woont waar Nelson Mandela toe behoorde.

 

 

Dag 08 Mtatha

 

Vandaag volgen we de sporen die Mandela in Transkei heeft achtergelaten tussen zijn wieg en zijn graf. Een onverharde weg voert ons de heuvels van Transkei in, afgezet met traditionele woningen van de Xhosa. We zien overal het vee grazen dat hun trots en welvaart uitmaakt en mogen de kraal bezoeken waar de jonge Mandela na het overlijden van zijn vader werd heengebracht door zijn moeder. Hij groeide op onder de bescherming van de Xhosa-regent Jonintaba en sloot vriendschap met diens zoon Justice.
We zien de vervallen hut waarin de twee jongens sliepen en de boom waaronder de ouderen overlegden en recht spraken, waardoor Nelson zijn eerste kennismaking met democratie kreeg. We lunchen met een traditionele Xhosa-maaltijd bij het bezoekerscentrum van Qunu, de plek waar Mandela was geboren. We sluiten de dag af met een bezoek aan het Nelson Mandelamuseum in Mthatha.

 

 

Dag 09 Mtatha – Morgans Bay

 

Door de groene heuvels van Transkei, bespikkeld met vee en traditionele huizen, rijden we naar Morgans Bay aan de kust, waar ons hotel direct aan het strand van de Indische Oceaan ligt.

 

 

Dag 10 Morgans Bay – Nanaga

 

De Grote Visrivier markeerde volgens blanke kolonisten eeuwenlang de grens tussen hun Kaapkolonie en het grondgebied van de Xhosa. Dat de Xhosa daar anders over dachten deed niet ter zake voor eerst de Nederlandse en daarna de Britse bevelhebbers in Kaapstad. Er volgde een reeks zogenaamde grensoorlogen waarin het Suurveld voortdurend werd verlaten en weer gekoloniseerd door blanke kolonisten. Begin negentiende eeuw lokte de Britse regering scheepsladingen armelui uit Groot-Brittanië naar dit gebied, met de belofte dat zij hier een beter leven konden opbouwen. In Nanaga checken we in onze kamers en gaan dan meteen door voor onze bush-ervaring. Bij Schotia Safaris gaan we met een chauffeur-gids op zoek naar de Big Five: buffel, leeuw, luipaard, olifant en neushoorn. Dit waren de vijf gevaarlijkste vijf dieren toen mensen te voet jaagden met geweren, in plaats van in open terreinwagens met telelenzen. Tijdens de Game Drive genieten we volop van de geuren, kleuren en geluiden van de Zuid-Afrikaanse natuur. We ronden de dag af met een barbecue waarbij ons eten op houtvuren wordt bereid.

 

 

Dag 11 Nanaga – Stormsrivier

 

Rond lunchtijd komen we aan bij Tsitsikamma Village Inn, een nagebouwde traditioneel Afrikaner nederzetting aan de rand van het Tsitsikamma Nationale Park. Tsitsikamma, de plaats van veel water, staat bekend om zijn inheemse woud met tropische hardhout. De middag wordt naar eigen goeddunken ingericht, luierend bij het zwembad, met een gegidste tocht te voet of per auto of een makkelijke wandel- of mountain biketocht door het nationale park (kosten voor eigen rekening).

 

 

Dag 12 Stormsrivier – Oudtshoorn

 

We volgen de kust richting westen over een deel van de beroemde Tuinroute.  Bij George draaien we landinwaarts via de Outiniqua Pass naar Oudtshoorn. Gelegen tussen twee machtige bergketens is dit een belangrijk stadje in de Kleine Karoo-woestijn, met een fascinerende geschiedenis. Tijdens ons bezoek komen we meer te weten over de rijkdom die struisvogelveren Oudtshoorn brachten aan het begin van de twintigste eeuw. Statige gebouwen herinneren aan die gouden tijd.

 

 

Dag 13 Oudtshoorn – Klein Karoo

 

De Cango Grotten ten noorden van Oudtshoorn zijn niet alleen voor speleologen interessant. In deze gedeeltelijk voor bezoekers toegankelijk gemaakte onderaardse wereld schuilden oorspronkelijke bewoners van Zuid-Afrika, die wij nu met de verzamelnaam Khoisan aanduiden, tegen menselijke en dierlijke vijanden. Na onze lunch op een werkende struisvogelboerderij rijden we door het prachtige landschap van de Kleine Karoo over Route 62, de Zuid-Afrikaanse equivalent van de Amerikaanse Route 66.
De weg volgt de Langkloof waardoor ooit Europese kolonisten, de Vryburgers, trokken op zoek naar vrijheid in het Afrikaanse binnenland, weg van het koloniale bestuur. Links en rechts van de vallei rijzen grillig gevormde bergen op, en af en toe komen we door plaatsjes die zo zouden kunnen figureren in een Western-film, zoals Calitzdorp, Ladismith en Barrydale.

 

 

Dag 14 Klein Karoo – Kaapstad

 

Via de Tradouwpas steken we de Langebergen over naar Swellendam, de derde stad die de VOC stichtte in Zuid-Afrika. De statige huizen hier herinneren aan de koloniale geschiedenis. In het voormalige Drostdy-gebouw is daar een expositie over te zien. Genadendal was ooit de grootste nederzetting in Zuid-Afrika na Kaapstad. Op deze Moravische missiepost waren de San veilig, die elders door blanken en zwarten werden uitgemoord of tot slaaf gemaakt omdat zij geen vee hadden en geen eigendommen respecteerden. Genadendal is een wonderlijke nederzetting in een berglandschap die aan de Europese Alpen of Balkan doet denken. Het museum, de kerk en de omringende gebouwen nemen ons mee in de fascinerende geschiedenis van Genadendal. Aan het eind van de dag rijden we langs het silhouet van de imposante Tafelberg naar Kaapstad, waar we twee nachten verblijven.

 

 

Dag 15 Kaapstad

 

’s Morgens verkennen we het nabijgelegen Stellenbosch, de tweede stad die door de VOC in Zuid-Afrika werd gesticht en vernoemd naar de VOC-gouverneur Simon van der Stel. Het is een belangrijk universiteitsstadje van zo’n 20.000 inwoners, met een ontspannen sfeer, historische witte gevels en schaduwrijke eikenbomen. Het ligt in het hart van Zuid-Afrika’s beroemdste wijngaarden.
Vanuit Stellenbosch vertrekken we op een toer langs historische Kaapse wijngaarden op de Kaap. We ontdekken er aspecten die in de koloniale geschiedenis onderbelicht zijn gebleven, zoals de corruptie van de VOC en de rol van slavernij in de opbouw van de Kaapkolonie en wijngaarden als Vergelegen en Groot Constantia. We sluiten de dag met een bezichtiging van het oude VOC-kasteel in Kaapstad.

 

 

Dag 16

 

Na het ontbijt nemen we afscheid en brengen we de deelnemers en hun bagage met onze bus naar de luchthaven van Kaapstad. Wie dat wil kan natuurlijk langer in Zuid-Afrika blijven! Wij helpen u graag met suggesties, arrangementen en boekingen.